เสียงเปรี๊ยะหรือประกายไฟที่เกิดขึ้นภายในไมโครเวฟเป็นอาการที่ทำให้ตกใจได้ทันที โดยเฉพาะถ้าเกิดขึ้นระหว่างอุ่นอาหารตามปกติ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ใช้เครื่องมาโดยไม่มีปัญหา
บางกรณีสาเหตุอาจเป็นเพียงช้อนที่ลืมอยู่ในชาม ฟอยล์ชิ้นเล็ก ๆ หรือขอบโลหะบนภาชนะ แต่ในบางกรณีก็อาจเกี่ยวข้องกับความเสียหายภายในเครื่อง จึงไม่ควรใช้วิธีเปิดเครื่องซ้ำหลายรอบเพื่อทดลองหาสาเหตุ
หลักที่ควรจำง่าย ๆ คือ เห็นประกายไฟ ให้หยุดก่อน แล้วค่อยตรวจเฉพาะสิ่งที่มองเห็นได้อย่างปลอดภัย
ถ้าเห็นประกายไฟ สิ่งแรกควรทำอะไร
ให้หยุดการทำงานของเครื่องทันที
หากสถานการณ์ปกติ ไม่มีควันหรือไฟลุก ให้ตัดไฟตามวิธีที่ปลอดภัยและรอให้เครื่องหยุดสนิทก่อนตรวจ
ไม่ควรเปิดเครื่องซ้ำทันทีเพื่อดูว่า “จะเกิดอีกไหม”
หากมีควันมาก กลิ่นไหม้รุนแรง หรือมีเปลวไฟ ควรให้ความสำคัญกับความปลอดภัยก่อนการตรวจหาสาเหตุ และไม่เข้าใกล้หรือทำสิ่งที่เพิ่มความเสี่ยง
ตรวจภาชนะก่อนเป็นอันดับแรก
สาเหตุที่พบได้ง่ายคือมีวัสดุโลหะอยู่ภายใน
ตัวอย่างเช่น
- ช้อนหรือส้อม
- ฟอยล์
- ลวดมัดถุง
- ภาชนะที่มีขอบโลหะ
- จานที่ตกแต่งด้วยสีหรือแถบโลหะบางชนิด
- กล่องอาหารที่มีชิ้นส่วนโลหะติดอยู่
หากพบสิ่งเหล่านี้ ให้นำออกเมื่อเครื่องหยุดและปลอดภัยแล้ว
ครั้งต่อไปควรเลือกเฉพาะภาชนะที่ระบุว่าสามารถใช้ในไมโครเวฟได้
ทำไมโลหะบางชนิดถึงทำให้เกิดประกายไฟ
โลหะสามารถมีปฏิสัมพันธ์กับพลังงานในไมโครเวฟในลักษณะที่ทำให้เกิดสนามไฟฟ้าสูงบริเวณขอบ แหลม หรือรอยพับ
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมฟอยล์ที่ยับหรือชิ้นโลหะปลายแหลมจึงมีโอกาสเกิดประกายได้
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้หลักนี้ไปทดลองว่าโลหะชนิดไหน “น่าจะใช้ได้”
ให้ยึดคู่มือของเครื่องและคำแนะนำของภาชนะเป็นหลักเสมอ
เศษอาหารไหม้ก็เป็นจุดที่ควรตรวจ
ถ้าไม่มีโลหะอยู่ในเครื่อง ให้ดูบริเวณด้านในเมื่อเครื่องเย็นและถอดปลั๊กแล้ว
เศษอาหารที่กระเด็นติดผนังและถูกอุ่นซ้ำหลายครั้งอาจไหม้จนมีลักษณะดำหรือแห้งมาก
ควรทำความสะอาดภายในตามวิธีที่ผู้ผลิตกำหนด
โดยเฉพาะคราบไขมันหรือซอสบริเวณผนังและเพดานเครื่อง ไม่ควรปล่อยสะสมเป็นเวลานาน
แผ่นภายในบางชนิดไม่ควรถอดเอง
ไมโครเวฟบางรุ่นมีแผ่นบาง ๆ อยู่บนผนังด้านใน ซึ่งผู้ใช้บางคนเข้าใจผิดว่าเป็นกระดาษหรือแผ่นบรรจุภัณฑ์และพยายามแกะออก
ชิ้นส่วนลักษณะนี้อาจเป็นส่วนของระบบเครื่องและไม่ควรถอดทิ้งเอง
หากแผ่นมีรอยไหม้ แตก หรือเสียหาย ควรติดต่อศูนย์บริการ ไม่ควรสร้างแผ่นทดแทนหรือซ่อมด้วยวัสดุทั่วไป
อาหารบางชนิดก็เกิดประกายได้หรือไม่
อาหารบางชนิดหรือชิ้นอาหารที่มีแร่ธาตุเข้มข้น สามารถเกิดประกายเล็ก ๆ ได้ในบางสถานการณ์ โดยเฉพาะเมื่ออาหารแห้งหรือมีรูปร่างเฉพาะ
แต่ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นสาเหตุจากอาหารหรือเครื่อง ไม่ควรทำซ้ำหลายครั้งเพื่อพิสูจน์
เปลี่ยนภาชนะและหยุดใช้หากอาการยังเกิดขึ้น
ถ้ามีรอยไหม้บนผนังเครื่องควรทำอย่างไร
รอยอาหารไหม้ที่ทำความสะอาดออกได้กับรอยเสียหายของผิวภายในไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
หากเช็ดแล้วพบว่าผิวเคลือบมีรอยแตก หลุด พอง หรือมีตำแหน่งที่ดูเสียหาย ควรให้ช่างตรวจ
ไม่ควรพ่นสีหรือทาวัสดุทั่วไปเข้าไปเพื่อปิดรอย เพราะวัสดุที่ใช้ภายในเครื่องต้องเหมาะกับสภาพการทำงานของไมโครเวฟ
อย่าเปิดเครื่องเปล่าเพื่อทดลอง
หลังนำภาชนะหรือโลหะออก บางคนอยากเปิดเครื่องเปล่าเพื่อดูว่ายังมีประกายหรือไม่
นี่ไม่ใช่วิธีทดสอบที่ควรทำ
ไมโครเวฟควรมีอาหารหรือวัสดุที่เหมาะสมสำหรับรับพลังงานตามวิธีทดสอบที่ผู้ผลิตกำหนด
ถ้ายังสงสัยว่าเครื่องผิดปกติ ให้ติดต่อช่างดีกว่าทดลองเดินเครื่องโดยไม่มีอะไรอยู่ภายใน
เมื่อใดควรหยุดใช้ทันที
ควรหยุดใช้และให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจเมื่อพบอาการ เช่น
- ประกายไฟเกิดซ้ำแม้ใช้ภาชนะที่ถูกต้อง
- มีกลิ่นไหม้จากตัวเครื่อง
- มีควัน
- ผนังภายในมีรอยเสียหายชัดเจน
- มีเสียงผิดปกติร่วมกับประกาย
- ประตูหรือส่วนอื่นของเครื่องได้รับความเสียหาย
- ไม่สามารถระบุได้ว่าประกายเกิดจากอะไร
อย่าฝืนใช้เพียงเพราะเครื่องยังอุ่นอาหารได้
ข้อมูลอะไรช่วยช่างวิเคราะห์ได้
ก่อนแจ้งศูนย์บริการ ลองรวบรวมข้อมูลให้มากกว่าคำว่า “ไมโครเวฟมีไฟแลบ”
จดไว้ว่า
- เกิดประกายบริเวณไหน
- กำลังอุ่นอาหารอะไร
- ใช้ภาชนะประเภทไหน
- มีฟอยล์ โลหะ หรือช้อนอยู่หรือไม่
- ประกายเกิดทันทีหรือหลังทำงานไประยะหนึ่ง
- มีควันหรือกลิ่นไหม้หรือไม่
- ภายในเครื่องมีรอยผิดปกติหรือไม่
- รุ่นและหมายเลขเครื่องคืออะไร
ถ่ายภาพรอยที่เห็นได้เมื่อเครื่องปิดและปลอดภัยแล้วก็ช่วยได้ แต่ไม่จำเป็นต้องเปิดเครื่องซ้ำเพื่อถ่ายวิดีโอประกายไฟ
ห้ามแกะฝาครอบไมโครเวฟเอง
เรื่องนี้ควรย้ำชัดเจน
แม้ถอดปลั๊กแล้ว ไมโครเวฟยังไม่ใช่อุปกรณ์ที่เหมาะกับการเปิดฝาเพื่อซ่อมแบบ DIY ทั่วไป
ภายในมีระบบไฟฟ้าที่ต้องใช้ความรู้และขั้นตอนความปลอดภัยเฉพาะ
การเปลี่ยนฟิวส์ ซ่อมวงจร หรือเปิดส่วนแรงดันสูงควรเป็นงานของช่าง
ถ้าต้องซื้อเครื่องใหม่ ควรคิดถึงบริการหลังการขายด้วย
เมื่อเครื่องใช้ไฟฟ้าเกิดอาการผิดปกติ เรามักเห็นความสำคัญของคู่มือ ข้อมูลรุ่น และช่องทางติดต่อบริการมากกว่าตอนซื้อ
หากกำลังมองหาเครื่องใหม่ การดูรายละเอียดของ ไมโครเวฟ Lucky Flame ควบคู่กับรุ่นอื่น ๆ ไม่ควรดูเฉพาะกำลังหรือโปรแกรม แต่ควรดูด้วยว่ามีข้อมูลรุ่น คู่มือ และช่องทางบริการให้ตรวจสอบได้ง่ายเพียงใด
เพราะเครื่องใช้ในครัวไม่ได้จบแค่วันที่ซื้อ แต่ยังมีเรื่องการดูแลในระยะยาวด้วย
ป้องกันประกายไฟได้อย่างไร
แม้ไม่สามารถป้องกันความขัดข้องของเครื่องได้ทุกกรณี แต่ลดสาเหตุจากการใช้งานได้ด้วยวิธีง่าย ๆ
ตรวจภาชนะก่อนเข้าเครื่องทุกครั้ง โดยเฉพาะกล่องอาหารซื้อกลับบ้าน
นำช้อนและส้อมออกก่อนอุ่น
อย่าใช้ฟอยล์หรือโลหะหากคู่มือไม่ได้อนุญาต
ทำความสะอาดเศษอาหารที่กระเด็นเป็นประจำ
ตรวจภาชนะที่มีลวดลายโลหะหากไม่แน่ใจ
และอ่านคู่มือของรุ่นที่ใช้อยู่
สรุป
หากพบว่า ไมโครเวฟมีประกายไฟ สิ่งที่ควรทำคือหยุดเครื่องก่อน ไม่ใช่เปิดซ้ำเพื่อทดลอง
ตรวจสิ่งง่าย ๆ ที่มองเห็นได้ เช่น โลหะ ฟอยล์ ภาชนะ และเศษอาหาร โดยไม่แกะชิ้นส่วนภายใน
หากนำสิ่งผิดปกติออกแล้วประกายยังเกิด หรือพบรอยไหม้ ความเสียหาย ควัน กลิ่นผิดปกติ หรือเสียงแปลก ควรหยุดใช้และติดต่อศูนย์บริการ
การสังเกตและบันทึกข้อมูลให้ครบจะช่วยให้ช่างประเมินอาการได้ดีกว่า และที่สำคัญคือไม่เพิ่มความเสี่ยงด้วยการพยายามซ่อมระบบไฟฟ้าภายในด้วยตัวเอง