เครื่องทำน้ำอุ่นมักมีตัวเลขกำลังไฟหลายพันวัตต์ ทำให้คนเห็นสเปกครั้งแรกแล้วรู้สึกว่าเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ “กินไฟมาก” เมื่อเทียบกับพัดลมหรือโทรทัศน์
แต่การประเมินค่าไฟจากวัตต์เพียงอย่างเดียวยังไม่ครบ เพราะเครื่องทำน้ำอุ่นไม่ได้เปิดทำงานตลอดทั้งวัน โดยทั่วไปจะใช้พลังงานในช่วงที่มีการอาบน้ำและระบบกำลังทำความร้อน
ค่าใช้ไฟจริงจึงขึ้นอยู่กับทั้ง กำลังของเครื่องและเวลาที่ใช้งาน
คนที่ใช้เครื่อง 10 นาทีต่อวันย่อมมีรูปแบบการใช้พลังงานต่างจากบ้านที่มีสมาชิกหลายคนและเปิดใช้งานรวมวันละหนึ่งชั่วโมง แม้ใช้เครื่องรุ่นเดียวกันก็ตาม
วัตต์สูงหมายความว่าอะไร
กำลังวัตต์บอกความสามารถในการใช้กำลังไฟของระบบตามข้อมูลผู้ผลิต
ตัวเลขอย่าง 3,500W, 4,500W หรือ 6,000W เป็นตัวอย่างของกำลังที่พบได้ในเครื่องทำน้ำอุ่นหลายกลุ่ม แต่ไม่ควรใช้ตัวเลขเหล่านี้ตัดสินว่ารุ่นหนึ่ง “เปลืองกว่า” อีกเครื่องแบบตรง ๆ โดยไม่ดูการใช้งาน
เครื่องกำลังสูงสามารถให้ความร้อนได้มากขึ้นภายใต้เงื่อนไขหนึ่ง แต่ระยะเวลาที่เปิด ระดับการตั้งค่า และระบบควบคุมก็มีผลต่อพลังงานรวม
วิธีคิดค่าไฟแบบพื้นฐาน
สูตรพื้นฐานสำหรับพลังงานคือ
กำลังไฟ (kW) × ระยะเวลาใช้งาน (ชั่วโมง) = พลังงาน (kWh)
ตัวอย่างเชิงคณิตศาสตร์ หากเครื่องมีกำลัง 4,500 วัตต์ หรือ 4.5 kW และสมมติว่าใช้กำลังเต็มเป็นเวลา 10 นาที
10 นาที เท่ากับประมาณ 0.167 ชั่วโมง
ดังนั้น
4.5 × 0.167 ≈ 0.75 kWh
ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างเพื่ออธิบายวิธีคำนวณ หากเครื่องไม่ได้ใช้กำลังสูงสุดตลอดเวลา พลังงานจริงก็อาจต่างออกไป
เมื่อต้องการคำนวณเป็นเงินบาท ให้นำ kWh ที่ใช้จริงไปคูณกับอัตราค่าไฟของช่วงเวลานั้น
ระยะเวลาอาบมีผลมาก
ถ้าใช้เครื่องกำลังเท่าเดิม การอาบ 20 นาทีมีระยะเวลาการใช้พลังงานเป็นสองเท่าของการอาบ 10 นาทีในทางคณิตศาสตร์เมื่อเงื่อนไขอื่นเท่ากัน
ดังนั้นหนึ่งในวิธีลดการใช้พลังงานที่ตรงที่สุดคือ ไม่เปิดน้ำอุ่นทิ้งไว้โดยไม่มีความจำเป็น
หลายคนเปิดฝักบัวระหว่างสระผมหรือหยิบของเป็นเวลานาน ซึ่งทำให้เครื่องยังต้องทำงานทั้งที่ไม่ได้ใช้น้ำจริง
การลดเวลาในส่วนนี้ไม่กระทบความสบายในการอาบมาก แต่ลดเวลาที่ระบบทำความร้อนได้โดยตรง
ตั้งร้อนมากแล้วผสมน้ำเย็น อาจไม่ใช่วิธีที่จำเป็น
ในระบบที่ผู้ผลิตออกแบบให้ผู้ใช้ปรับระดับความร้อนที่เครื่อง การตั้งเครื่องร้อนมากกว่าที่ต้องการแล้วพยายามผสมน้ำเย็นกลับลงมาอาจทำให้ใช้พลังงานในการเพิ่มอุณหภูมิเกินระดับที่ต้องการก่อน
อย่างไรก็ตาม รูปแบบระบบน้ำแต่ละบ้านต่างกัน จึงควรใช้งานตามวิธีที่คู่มือของเครื่องกำหนด
หลักทั่วไปคือ เลือกระดับความร้อนเท่าที่ทำให้รู้สึกสบาย ไม่จำเป็นต้องหมุนสูงสุดทุกครั้ง
หน้าร้อนสามารถลดระดับความร้อนได้
เมื่ออุณหภูมิน้ำขาเข้าอุ่นขึ้น เครื่องไม่จำเป็นต้องเพิ่มอุณหภูมิจากจุดเริ่มต้นต่ำเท่าช่วงอากาศเย็น
จึงควรปรับความร้อนให้เหมาะกับฤดูกาล
การใช้ตำแหน่งปุ่มเดิมตลอดทั้งปีทั้งที่น้ำต้นทางเปลี่ยน อาจทำให้หน้าร้อนน้ำร้อนเกินความต้องการและใช้พลังงานเกินจำเป็น
อย่าลดอัตราการไหลมากเกินไปเพื่อประหยัด
บางคนพยายามลดน้ำจนเหลือน้อยที่สุด เพราะคิดว่าจะช่วยทั้งค่าน้ำและค่าไฟ
แต่เครื่องแต่ละรุ่นมีช่วงอัตราการไหลที่ต้องการเพื่อให้ระบบทำงานได้ตามปกติ หากลดต่ำเกินไป ระบบตรวจจับการไหลอาจตัดหรือทำงานไม่สม่ำเสมอ
จึงควรใช้อัตราการไหลที่เหมาะกับเครื่องและความต้องการจริง ไม่ใช่ลดจนใกล้จุดที่เครื่องไม่สามารถทำงานได้
ฝักบัวที่อุดตันไม่ได้ช่วยประหยัดน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
หัวฝักบัวที่มีคราบจนรูตันอาจทำให้น้ำออกน้อยลง แต่ไม่ได้หมายความว่าเป็นระบบประหยัดน้ำที่ดี
อัตราการไหลที่ไม่สม่ำเสมอสามารถทำให้อุณหภูมิเปลี่ยนและผู้ใช้ต้องปรับเครื่องเพิ่มลดบ่อยขึ้น
ควรดูแลหัวฝักบัวให้ไหลปกติ แล้วหากต้องการประหยัดน้ำจึงเลือกอุปกรณ์ที่ออกแบบมาสำหรับวัตถุประสงค์นั้นและยังเหมาะกับเครื่อง
วิธีลดการใช้พลังงานที่ทำได้ง่าย
ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนเครื่องทันที สามารถเริ่มจากพฤติกรรมได้ เช่น
- ตั้งความร้อนเท่าที่จำเป็น
- ลดเวลาที่เปิดน้ำทิ้ง
- ปิดน้ำในช่วงที่ไม่ได้ใช้งานจริงตามความเหมาะสม
- ดูแลฝักบัวให้ไหลเป็นปกติ
- ตรวจแรงดันน้ำหากต้องอาบนานเพราะน้ำอ่อนผิดปกติ
- เลือกกำลังเครื่องให้เหมาะกับการใช้งาน
- ไม่เลือกวัตต์สูงเกินความจำเป็นเพียงเพราะคิดว่ายิ่งสูงยิ่งดี
การประหยัดที่ดีควรยังทำให้เครื่องทำงานอยู่ในเงื่อนไขที่ออกแบบไว้
วัตต์ต่ำกว่าไม่ได้แปลว่าจะประหยัดกว่าสำหรับทุกบ้าน
สมมติเลือกเครื่องกำลังต่ำมาก แต่บ้านมีน้ำต้นทางเย็นและต้องการอาบน้ำในอัตราการไหลสูง ผู้ใช้อาจต้องลดน้ำลงมากหรือใช้เวลานานขึ้นเพื่อให้รู้สึกอุ่นพอ
จึงไม่ควรเลือกวัตต์ต่ำที่สุดเพื่อหวังค่าไฟต่ำโดยไม่ดูความเหมาะสม
เครื่องควรถูกเลือกให้สัมพันธ์กับระบบไฟ น้ำ และความต้องการใช้งานก่อน แล้วจึงควบคุมเวลาและระดับความร้อนเพื่อจัดการพลังงาน
จำนวนคนในบ้านมีผลมากกว่าที่คิด
บ้านหนึ่งมีผู้ใช้งานหนึ่งคนวันละ 10 นาที กับบ้านที่มี 5 คนใช้คนละ 15 นาที มีเวลารวมต่างกันมาก แม้ใช้เครื่องรุ่นเดียวกัน
ถ้าต้องการประเมินค่าไฟ ควรจดพฤติกรรมจริงสักหนึ่งสัปดาห์
เช่น จำนวนคน เวลาเฉลี่ยต่อครั้ง และจำนวนครั้งที่ใช้งานต่อวัน จากนั้นนำมาประเมินร่วมกับกำลังของเครื่อง
ข้อมูลจริงของบ้านมีประโยชน์กว่าค่าเฉลี่ยจากบ้านอื่น
ก่อนซื้อควรคิดทั้งกำลังและพฤติกรรม
หากกำลังเปรียบเทียบ เครื่องทำน้ำอุ่น Lucky Flame กับรุ่นอื่น ไม่ควรดูเพียงว่ารุ่นไหนใช้วัตต์ต่ำกว่า แต่ควรเลือกกำลังให้เหมาะกับระบบน้ำและระดับความร้อนที่บ้านต้องการด้วย
จากนั้นจึงเปรียบเทียบรูปแบบการควบคุมและวิธีใช้งานว่าช่วยให้ปรับระดับความร้อนได้ง่ายเพียงใด
เครื่องที่เหมาะสมกับบ้านและถูกใช้งานอย่างพอดี มักมีเหตุผลมากกว่าการเลือกกำลังจากค่าไฟเพียงตัวเดียว
สรุป
คำถามว่า เครื่องทำน้ำอุ่นกินไฟไหม ต้องดูทั้งกำลังและระยะเวลาการใช้งาน
แม้เครื่องมีพิกัดกำลังหลายพันวัตต์ แต่ไม่ได้ทำงานตลอดทั้งวัน ค่าไฟจริงจึงขึ้นอยู่กับจำนวนคน เวลาอาบ ระดับความร้อน อัตราการไหล และอุณหภูมิน้ำต้นทาง
วิธีประหยัดที่ทำได้ง่ายที่สุดคือใช้ระดับความร้อนเท่าที่จำเป็นและลดเวลาที่เปิดน้ำโดยไม่ได้ใช้งานจริง พร้อมดูแลระบบน้ำให้ทำงานปกติ
ไม่จำเป็นต้องเลือกวัตต์ต่ำที่สุดหรือบีบน้ำให้เบาที่สุด เพราะเครื่องที่ทำงานไม่เหมาะกับสภาพหน้างานอาจสร้างปัญหาในการใช้งานมากกว่าพลังงานที่ประหยัดได้