ข้าวอบเป็นหนึ่งในเมนูที่ทำให้หม้อหุงข้าวมีประโยชน์มากกว่าการหุงข้าวเปล่า เพราะใส่ทั้งข้าว เครื่องปรุง และวัตถุดิบบางอย่างลงไปในรอบเดียว พอเครื่องทำงานเสร็จก็สามารถตักเป็นอาหารหนึ่งจานได้ทันที
แต่ข้าวอบก็เป็นเมนูที่ทำให้ก้นหม้อไหม้หรือน้ำล้นได้ง่ายกว่าข้าวธรรมดาเช่นกัน โดยเฉพาะเมื่อใส่ซอสเข้มข้น น้ำตาล หรือเครื่องมากเกินไป
หลักที่ควรจำคือให้ข้าวกับน้ำอยู่ในปริมาณที่เครื่องรองรับ ส่วนวัตถุดิบอื่นวางตามลำดับที่สูตรหรือคู่มือกำหนด และไม่จำเป็นต้องคนทุกอย่างลงไปที่ก้นหม้อ
ถ้าเพิ่งเริ่มทำ ลองจากสูตรที่ส่วนผสมไม่ซับซ้อนก่อน 5 เมนูต่อไปนี้ปรับต่อได้ง่ายและไม่จำเป็นต้องใช้เทคนิคมาก
1. ข้าวอบเห็ดหอมและซีอิ๊ว
เมนูนี้เหมาะกับคนที่อยากได้ข้าวรสเค็มหอมแบบเบา ๆ โดยไม่ต้องใช้เนื้อสัตว์
เริ่มจากซาวข้าวและเติมน้ำตามปริมาณที่เหมาะ ถ้าใช้เห็ดสดซึ่งมีน้ำอยู่ในตัว ข้าวอาจได้รับความชื้นเพิ่มเล็กน้อย จึงไม่ควรเพิ่มน้ำเกินสูตรตั้งแต่แรก
ซีอิ๊วควรถูกผสมกับน้ำหุงให้กระจาย แทนการเทซอสเข้มข้นลงไปกองตรงก้นหม้อ จากนั้นวางเห็ดหอม เห็ดออรินจิ หรือเห็ดชิเมจิไว้ด้านบน
เมื่อข้าวสุกแล้วค่อยพรวนให้เห็ดกระจายทั่ว จากนั้นเติมต้นหอม งา หรือพริกไทย
ถ้าชิมแล้วรู้สึกว่ารสยังอ่อน การปรุงเพิ่มหลังสุกมักควบคุมง่ายกว่าการใส่ซีอิ๊วมากตั้งแต่ต้นจนก้นหม้อมีโอกาสเกรียม
2. ข้าวอบฟักทองและข้าวโพด
ฟักทองให้ทั้งความหวานและความชื้น จึงเข้ากับข้าวได้ดีโดยไม่ต้องใส่เครื่องปรุงมาก
หั่นฟักทองเป็นชิ้นขนาดพอดี ไม่ใหญ่จนใช้เวลาสุกนาน แล้ววางลงบนข้าวพร้อมข้าวโพดในปริมาณที่ไม่แน่นเกินไป
เมนูนี้เหมาะกับการทดลองข้าวอบครั้งแรก เพราะไม่มีซอสเข้มข้นมากและสามารถสังเกตเรื่องระดับน้ำได้ง่าย
หากครั้งแรกข้าวนุ่มเกินไป อย่ารีบลดน้ำลงมาก รอบถัดไปค่อยลดทีละเล็กน้อย เพราะฟักทองแต่ละพันธุ์และแต่ละชิ้นมีความชื้นไม่เท่ากัน
หลังสุก พรวนข้าวเบา ๆ ฟักทองบางส่วนจะแตกและเคลือบเมล็ดข้าว ทำให้ได้รสหวานธรรมชาติโดยไม่ต้องปรุงหนัก
3. ข้าวอบทูน่า
ทูน่ากระป๋องเป็นวัตถุดิบที่เหมาะกับวันที่อยากทำอาหารเร็ว เพราะผ่านการปรุงมาแล้ว ไม่ต้องกังวลเรื่องทำให้เนื้อดิบสุกพร้อมกับข้าว
ก่อนใช้ควรสะเด็ดน้ำหรือน้ำมันส่วนเกินออกตามสูตร เพื่อไม่ให้ปริมาณของเหลวในหม้อเปลี่ยนมากเกินไป
สามารถหุงข้าวกับหอมใหญ่ แครอต หรือผักที่ต้องการก่อน แล้วค่อยคลุกทูน่าหลังข้าวสุก หรือใส่ช่วงที่คู่มือและสูตรของเครื่องระบุ
ปรุงรสด้วยโชยุเล็กน้อย พริกไทย และสาหร่ายตอนเสิร์ฟ จะควบคุมทั้งความเค็มและความชื้นได้ง่ายกว่าใส่ซอสจำนวนมากตั้งแต่เริ่มหุง
อีกข้อดีคือทูน่าที่ใส่หลังสุกจะไม่โดนความร้อนตลอดโปรแกรมจนแห้งเกินไป
4. ข้าวอบไก่สุกกับขิง
สูตรข้าวอบไก่จำนวนมากใช้เนื้อไก่ดิบหุงไปพร้อมกับข้าว ซึ่งทำได้เมื่อใช้สูตรและเครื่องที่รองรับ แต่ถ้าต้องการสูตรที่ปรับใช้กับหม้อหลายแบบง่ายกว่า การใช้ไก่ที่ปรุงสุกแล้วช่วยลดเรื่องที่ต้องกังวลลงได้มาก
หุงข้าวกับขิง กระเทียม และน้ำซุปให้เสร็จก่อน จากนั้นนำไก่สุกที่ฉีกหรือหั่นเป็นชิ้นมาคลุกกับข้าวร้อน หรืออุ่นตามวิธีที่เหมาะกับเครื่อง
รสของขิงและน้ำซุปยังทำให้ข้าวมีลักษณะคล้ายข้าวมันหรือข้าวไก่แบบง่าย ๆ โดยไม่ต้องใช้ซอสหนัก
วิธีนี้ยังเหมาะกับการใช้ไก่อบหรือไก่ต้มที่เหลือจากมื้อก่อนให้กลายเป็นอาหารอีกมื้อได้ด้วย โดยต้องเก็บและอุ่นอาหารเหลือตามหลักความปลอดภัยที่เหมาะสม
5. ข้าวอบสาหร่ายและถั่วแระญี่ปุ่น
ถ้าอยากได้เมนูที่รสไม่หนัก ลองใช้ข้าวกับถั่วแระญี่ปุ่นและสาหร่าย
ถั่วแระควรเตรียมให้พร้อมกินตามคำแนะนำบนผลิตภัณฑ์ ส่วนการใส่หลังข้าวสุกจะช่วยให้สีและเนื้อสัมผัสดีกว่าการต้มนานไปพร้อมข้าวในบางกรณี
สาหร่ายเองก็ควรคลุกตอนท้าย เพราะถ้าแช่อยู่ในน้ำหุงตั้งแต่ต้นอาจนิ่มและละลายจนไม่ได้เนื้อสัมผัสที่ต้องการ
เมื่อข้าวสุก พรวนก่อนแล้วค่อยใส่ถั่วแระ สาหร่าย และงา ปรุงด้วยโชยุเพียงเล็กน้อยก็ได้อาหารจานเดียวที่ไม่จำเป็นต้องมีซอสหลายชนิด
ทำไมข้าวอบถึงไหม้ก้นหม้อง่ายกว่าข้าวธรรมดา
ปัญหาหลักมักมาจากเครื่องปรุง
น้ำตาล ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส และส่วนผสมที่เข้มข้นสามารถตกลงไปบริเวณก้นหม้อ ซึ่งเป็นจุดที่ได้รับความร้อนมาก
ถ้าสูตรหรือคู่มือบอกให้ผสมเครื่องปรุงกับน้ำก่อน ควรทำตาม และถ้ากำหนดให้วางวัตถุดิบบนข้าวก็ไม่จำเป็นต้องคนทั้งหมดให้ลงไปถึงก้น
การใส่ซอสมากขึ้นไม่ได้ทำให้ข้าวอบอร่อยขึ้นเสมอไป บางครั้งปรุงเพิ่มหลังสุกง่ายกว่าและช่วยลดปัญหาคราบไหม้ได้ด้วย
ปริมาณส่วนผสมสำคัญกว่าการพยายามใส่เครื่องให้แน่น
ถ้าหุงข้าวถึงปริมาณสูงสุดของเครื่องอยู่แล้ว ไม่ควรเติมเห็ด เนื้อ ผัก และซอสลงไปอีกจำนวนมากโดยคิดว่ายังไม่เกินขีดน้ำ
ระหว่างหุง วัตถุดิบบางอย่างพองตัว บางอย่างปล่อยน้ำ และบางชนิดทำให้เกิดฟอง
จึงควรดูปริมาณสูงสุดของเมนู Mixed Rice หรือเมนูที่เกี่ยวข้อง แทนการใช้ขีดข้าวขาวเป็นเกณฑ์เดียว
หากกำลังซื้อเครื่องและชอบทำอาหารลักษณะนี้เป็นประจำ สามารถดู หม้อหุงข้าวไฟฟ้าสำหรับทำเมนูจานเดียว แล้วพิจารณาทั้งความจุ โปรแกรมที่มีจริง และความสะดวกในการถอดล้างฝากับช่องไอน้ำ
เพราะข้าวอบมีเครื่องปรุงมากกว่าข้าวธรรมดา เรื่องการล้างจึงสำคัญไม่แพ้โปรแกรมหุง
ข้าวอบไม่ควรคิดเรื่อง Warm เหมือนข้าวขาวธรรมดา
เมื่อในหม้อมีทั้งผัก เนื้อ หรือส่วนผสมอื่น การเก็บอาหารต้องคำนึงถึงวัตถุดิบเหล่านั้นด้วย ไม่ใช่ดูเฉพาะข้าว
ถ้าไม่ได้กินต่อในเวลาใกล้ ๆ ควรแบ่งอาหารเก็บในตู้เย็นอย่างเหมาะสม แทนการปล่อย Warm ยาวโดยไม่ได้ดูคำแนะนำของเครื่องหรือชนิดอาหาร
USDA แนะนำโดยทั่วไปว่าอาหารปรุงสุกที่ไม่ได้ถูกเก็บร้อนอย่างเหมาะสมควรนำเข้าตู้เย็นภายในประมาณ 2 ชั่วโมง
การแบ่งใส่ภาชนะตื้นยังช่วยให้อาหารเย็นได้เร็วขึ้นกว่าการทิ้งไว้เป็นก้อนใหญ่ในหม้อ
สรุป
ข้าวอบในหม้อหุงข้าวทำได้ง่ายขึ้นมากเมื่อไม่พยายามใส่ทุกอย่างเต็มหม้อ และเข้าใจว่าเครื่องปรุงกับวัตถุดิบแต่ละอย่างเปลี่ยนทั้งปริมาณน้ำและลักษณะการเดือด
เริ่มจากสูตรง่ายอย่างเห็ด ฟักทอง ทูน่า ไก่สุก หรือถั่วแระ แล้วจดว่าปริมาณน้ำและรสแบบไหนใช้ได้ดีกับเครื่องของบ้าน
เมื่อรู้พฤติกรรมของหม้อแล้ว การปรับเป็นข้าวอบสูตรอื่นก็จะง่ายขึ้น โดยไม่ต้องเริ่มทดลองใหม่ทั้งหมดทุกครั้ง