เวลาทำคุกกี้ ขนมปัง หรืออาหารอบจำนวนมาก คำถามที่เกิดขึ้นบ่อยคือ “ถ้าเตามีหลายชั้น เอาสองถาดเข้าไปพร้อมกันเลยได้ไหม”
ในทางปฏิบัติ การอบสองถาดพร้อมกันช่วยประหยัดเวลาได้จริง แต่ไม่ได้หมายความว่าเพียงเพิ่มถาดอีกใบแล้วใช้เวลาและอุณหภูมิเดิมได้ทุกครั้ง เพราะทันทีที่มีอาหารในเตามากขึ้น สภาพแวดล้อมภายในก็เปลี่ยนตามไปด้วย
ถาดแต่ละใบกินพื้นที่ อากาศร้อนต้องไหลผ่านอาหารมากขึ้น และถาดหนึ่งอาจบังความร้อนหรือทางลมของอีกถาดได้ หากจัดไม่เหมาะ ขนมถาดบนอาจมีสีเข้มแล้วแต่ถาดล่างยังซีด หรือขอบถาดสุกเร็วกว่าตรงกลางอย่างชัดเจน
ดังนั้น การ อบขนมสองถาดพร้อมกัน จึงต้องดูทั้งความสามารถของเตา ตำแหน่งชั้น ช่องว่างระหว่างถาด และพฤติกรรมของขนมระหว่างอบ ไม่ควรคิดว่าเตามีหลายชั้นแปลว่าทุกชั้นให้ผลเหมือนกัน
ก่อนอื่น ต้องดูว่าเตารองรับการอบหลายชั้นหรือไม่
เตาอบแต่ละรุ่นออกแบบไม่เหมือนกัน
บางรุ่นมีระบบพัดลมกระจายความร้อนที่เหมาะกับการใช้มากกว่าหนึ่งชั้น ขณะที่บางรุ่นถูกออกแบบให้ทำงานดีที่สุดเมื่อใช้ถาดเดียวตรงกลาง
จึงควรเริ่มจากคู่มือของเครื่องก่อน
ลองดูว่าผู้ผลิตระบุหรือไม่ว่าสามารถอบหลายชั้นพร้อมกันได้ ใช้โหมดใด และแนะนำให้วางตะแกรงตำแหน่งไหน
ไม่ควรเห็นว่ามีชั้น 4 ระดับแล้วสรุปว่าสามารถใส่ถาด 4 ใบพร้อมกันได้ เพราะจำนวนตำแหน่งชั้นไม่ได้บอกความสามารถในการอบหลายชั้นโดยตรง
ทำไมเพิ่มอีกหนึ่งถาดแล้วผลลัพธ์เปลี่ยน
เมื่อมีถาดหนึ่งใบอยู่กลางเตา อากาศร้อนยังสามารถหมุนรอบด้านบน ด้านล่าง และด้านข้างได้ตามระบบของเครื่อง
แต่เมื่อเพิ่มถาดอีกใบ ถาดสามารถกลายเป็นเหมือนแผ่นกั้นบางส่วน
ความร้อนจากด้านบนอาจเข้าถึงถาดล่างน้อยลง ขณะที่ถาดบนอาจได้รับความร้อนจากด้านบนมากกว่า
หากใช้เตาที่มีพัดลม การวางถาดชิดกันมากเกินไปก็สามารถรบกวนการไหลเวียนของลมร้อน
จึงไม่ใช่เพียงเรื่องว่า “เตาร้อนพอไหม” แต่เป็นเรื่องของการกระจายความร้อนด้วย
เว้นช่องระหว่างถาดให้พอ
หนึ่งในข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือพยายามใช้พื้นที่ให้คุ้มที่สุดด้วยการวางถาดชิดกัน
ถ้าระหว่างถาดเหลือช่องเพียงเล็กน้อย อากาศร้อนผ่านได้ยากขึ้น
อาหารบนถาดล่างอาจถูกด้านล่างของถาดบนบังความร้อน ขณะที่ไอน้ำจากอาหารก็สะสมในช่องแคบได้มากขึ้น
ควรใช้ตำแหน่งชั้นที่คู่มือแนะนำและให้มีพื้นที่ระหว่างถาดอย่างเหมาะสม
หากตะแกรงเตามีหลายระดับ บางครั้งการเว้นหนึ่งระดับว่างระหว่างถาดจะช่วยให้อากาศไหลเวียนได้ดีกว่าการใช้ชั้นติดกัน แต่ควรยึดคู่มือของรุ่นนั้นเป็นหลัก
อย่าให้ถาดใหญ่จนปิดพื้นที่ทั้งเตา
ถาดที่กว้างเกือบชนผนังทั้งสองด้านสามารถบังทางลมได้ แม้ใช้เพียงถาดเดียว
เมื่อใช้สองถาดพร้อมกัน ผลยิ่งชัดขึ้น
ควรมีพื้นที่รอบขอบถาดตามที่ผู้ผลิตกำหนด
ถ้าเตามีขนาดเล็กมาก แต่ใช้ถาดใหญ่เต็มพื้นที่ การอบทีละถาดอาจให้ผลที่สม่ำเสมอกว่าการพยายามประหยัดเวลาด้วยการใส่สองถาด
บางครั้งการอบสองรอบที่ได้ขนมดีทั้งสองถาด คุ้มกว่าการอบครั้งเดียวแล้วต้องเสียขนมครึ่งหนึ่ง
โหมดพัดลมช่วยได้อย่างไร
เตาอบที่มีระบบพัดลมหรือ Convection ช่วยให้อากาศร้อนหมุนเวียนภายในห้องอบ
จึงมักเหมาะกับการอบหลายถาดมากกว่าโหมดที่อาศัยความร้อนบนและล่างเพียงอย่างเดียวในบางสถานการณ์
แต่คำว่า “มีพัดลม” ไม่ได้หมายความว่าทุกถาดจะสุกเท่ากันแน่นอน
ถาดสามารถบังทางลมได้ และตำแหน่งใกล้พัดลมอาจได้รับความร้อนต่างจากบริเวณอื่น
ควรดูคำแนะนำของเครื่องว่าการอบหลายชั้นควรใช้ Fan Mode แบบใด และจำเป็นต้องปรับอุณหภูมิจากสูตรหรือไม่
สูตรเดิมต้องปรับอุณหภูมิหรือไม่
ไม่ควรลดหรือเพิ่มอุณหภูมิทันทีเพียงเพราะเพิ่มอีกหนึ่งถาด
เริ่มจากค่าที่สูตรกำหนดร่วมกับโหมดที่สูตรหรือคู่มือแนะนำก่อน
หากใช้ Fan Mode แทน Conventional Mode และสูตรไม่ได้เขียนมาสำหรับพัดลม อาจมีคำแนะนำให้ปรับอุณหภูมิ ซึ่งควรดูจากคู่มือเตาหรือสูตรนั้นโดยตรง
อย่าใช้กฎจำว่า “ลด 20 องศาทุกครั้ง” กับทุกเตา เพราะระบบของเครื่องและสูตรไม่เหมือนกัน
ต้องสลับถาดระหว่างอบหรือไม่
บางสูตรหรือคู่มือแนะนำให้สลับถาดบนกับถาดล่างในช่วงกลางของการอบ
เหตุผลคือช่วยชดเชยจุดร้อนหรือความแตกต่างของแต่ละชั้น
หากต้องสลับ ควรทำอย่างรวดเร็ว
เปิดประตู นำถาดออก เปลี่ยนตำแหน่ง และปิดประตูโดยไม่ปล่อยเตาเปิดนานเกินจำเป็น
บางสูตรอาจให้หมุนถาดจากด้านหน้าไปด้านหลังด้วย หากเตามีจุดร้อนไม่สม่ำเสมอ
แต่ไม่ควรสลับถาดทุกเมนูโดยอัตโนมัติ โดยเฉพาะเค้กหรือขนมที่อยู่ในช่วงกำลังขึ้นฟูและไม่ควรถูกรบกวน
คุกกี้เหมาะกับการอบสองถาดไหม
คุกกี้เป็นหนึ่งในเมนูที่คนมักอยากอบหลายถาดพร้อมกัน เพราะหนึ่งสูตรอาจได้คุกกี้หลายสิบชิ้น
ถ้าเตารองรับการอบหลายชั้นและมีระบบลมที่เหมาะ การอบสองถาดสามารถทำได้
อย่างไรก็ตาม ควรตักโดให้ขนาดใกล้กัน ใช้ถาดชนิดเดียวกัน และเว้นระยะระหว่างคุกกี้เท่า ๆ กัน
ถาดที่ต่างชนิดกัน เช่น ถาดหนึ่งสีเข้ม อีกถาดหนึ่งสีอ่อน อาจให้ผลแตกต่างกันจนดูเหมือนปัญหาเกิดจากชั้นวาง ทั้งที่จริงเป็นผลจากวัสดุของถาดด้วย
เค้กสองพิมพ์กับสองถาดคุกกี้ไม่เหมือนกัน
การอบเค้กสองพิมพ์พร้อมกันต้องพิจารณาแตกต่างจากคุกกี้
เค้กมีมวลอาหารหนากว่า ใช้เวลาสุกนานกว่า และต้องการการกระจายความร้อนรอบพิมพ์อย่างเพียงพอ
ถ้าวางพิมพ์สองใบในชั้นเดียวกัน ไม่ควรให้พิมพ์ชิดกันหรือชิดผนังเตามากเกินไป
ถ้าต้องวางต่างชั้น ต้องดูว่ารุ่นนั้นรองรับหรือไม่
การเปิดประตูสลับพิมพ์เร็วเกินไปในช่วงที่เค้กยังไม่เซตอาจทำให้โครงสร้างเสียได้ จึงต้องระวังมากกว่าคุกกี้
ทำไมถาดหนึ่งสุกก่อนอีกถาด
แม้จัดทุกอย่างเหมือนกัน ก็ยังมีโอกาสที่ถาดหนึ่งสุกก่อน
ตำแหน่งฮีตเตอร์ พัดลม ช่องลม และลักษณะของเตาทำให้แต่ละชั้นมีสภาพไม่เหมือนกัน 100%
หากถาดบนสีเข้มก่อน ไม่จำเป็นต้องปล่อยจนถาดล่างสุกแล้วเอาทั้งสองออกพร้อมกัน
ควรตรวจความสุกของแต่ละถาดแยกกัน
ถ้าถาดหนึ่งพร้อมแล้ว สามารถนำออกก่อน ส่วนอีกถาดอบต่อจนได้ระดับที่ต้องการ
คำว่า “อบพร้อมกัน” ไม่ได้แปลว่า “ต้องออกพร้อมกัน”
ตรวจความสุกอย่างไรไม่ให้เปิดประตูบ่อย
ก่อนถึงเวลาที่สูตรระบุ ไม่ควรเปิดประตูทุกไม่กี่นาทีเพื่อดู
ใช้ไฟในเตาและกระจกประตูช่วยสังเกตสีจากภายนอกได้ก่อน
เมื่อใกล้เวลาสุก จึงเปิดตรวจตามวิธีที่เหมาะกับอาหาร เช่น สีผิว เนื้อสัมผัส หรืออุณหภูมิภายในสำหรับอาหารบางประเภท
ยิ่งเปิดประตูบ่อย อุณหภูมิภายในก็ยิ่งเปลี่ยนและเตาต้องใช้เวลาฟื้นตัว
อย่าเพิ่มจำนวนถาดเพราะต้องการให้เสร็จเร็วอย่างเดียว
การทำอาหารสำหรับงานเลี้ยงทำให้เราอยากใช้พื้นที่ทุกนิ้วในเตาให้คุ้ม
แต่การยัดถาดมากเกินความสามารถของเครื่องมักทำให้เวลาอบเพิ่มและผลลัพธ์แย่ลง
อาหารบางถาดอาจสุกช้า จนสุดท้ายไม่ได้ประหยัดเวลาอย่างที่คิด
หากต้องทำปริมาณมาก ควรวางแผนเป็นรอบ เช่น อบคุกกี้ก่อน แล้วพักให้เย็นระหว่างที่อีกชุดกำลังอบ แทนการใส่ทุกถาดพร้อมกัน
เตาอบขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าอบหลายชั้นได้ดีเสมอ
ความจุช่วยให้มีพื้นที่มาก แต่ระบบหมุนเวียนความร้อนก็สำคัญไม่แพ้กัน
ก่อนเลือกซื้อเตาสำหรับคนที่ชอบทำขนมครั้งละมาก ๆ ควรดูจำนวนชั้น ตำแหน่งพัดลม ขนาดถาดที่รองรับ และคำแนะนำเรื่อง Multi-level Cooking
หากกำลังเปรียบเทียบเครื่อง สามารถดูรายละเอียดภายในของ เตาอบ Lucky Flame ร่วมกับรุ่นอื่น ๆ แล้วลองเทียบกับขนาดถาดที่ใช้ประจำว่าใส่สองถาดแล้วเหลือช่องทางลมเพียงพอหรือไม่
การดูรูปและขนาดภายในจริงมีประโยชน์กว่าดูตัวเลขความจุเพียงค่าเดียว
ทดลองเตาของตัวเองแล้วจดผล
ถ้าทำคุกกี้สูตรเดิมบ่อย ลองทดสอบ
ครั้งหนึ่งอบถาดเดียว
อีกครั้งลองสองถาดตามตำแหน่งที่คู่มือแนะนำ
จดเวลา สี และความแตกต่าง
หลังจากนั้นจะรู้ว่าเตาของตัวเองต้องสลับถาดหรือไม่ ถาดบนสุกเร็วกว่ากี่นาที หรือควรใช้ชั้นใด
ข้อมูลจากครัวตัวเองมีประโยชน์มากกว่าการจำกฎทั่วไปเพียงอย่างเดียว
สรุป
การ อบขนมสองถาดพร้อมกัน ทำได้ในเตาหลายรุ่น แต่ไม่ควรสมมติว่าผลจะเหมือนการอบถาดเดียวทุกอย่าง
เริ่มจากตรวจว่าเตารองรับการอบหลายชั้นหรือไม่ ใช้โหมดตามคู่มือ เว้นช่องระหว่างถาดและรอบถาดให้ลมผ่านได้ และตรวจความสุกของแต่ละถาดแยกกัน
หากสูตรให้สลับถาด ให้ทำอย่างรวดเร็วและในช่วงเวลาที่เหมาะ
สิ่งสำคัญที่สุดคือไม่ยัดอาหารเข้าเตามากกว่าที่ระบบสามารถจัดการได้ เพราะการประหยัดพื้นที่หนึ่งรอบอาจกลายเป็นเสียเวลามากกว่าเดิม หากอาหารแต่ละถาดสุกไม่พร้อมกันหรือคุณภาพลดลง
